莱布尼茨公式
作者:姚博文 · 2026-08-11
莱布尼茨公式
莱布尼茨公式(Leibniz formula)用于计算两个函数乘积的高阶导数,是乘积法则的推广形式。
公式内容
设函数 $u(x)$ 和 $v(x)$ 均具有 $n$ 阶导数,则它们的乘积的 $n$ 阶导数为:
$$
(u \cdot v)^{(n)} = \sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k} u^{(k)} v^{(n-k)}
$$
其中 $\binom{n}{k}$ 为二项式系数,$u^{(k)}$ 表示 $u$ 的 $k$ 阶导数,$v^{(n-k)}$ 表示 $v$ 的 $n-k$ 阶导数。
与二项式定理的类比
莱布尼茨公式在结构上与二项式定理高度相似:
$$
(u+v)^n = \sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k} u^k v^{n-k}
$$
区别仅在于:二项式定理中是幂运算,而莱布尼茨公式中是求导运算。
示例
求 $y = x^2 e^x$ 的三阶导数。
令 $u = x^2$,$v = e^x$,则:
· $u' = 2x$,$u'' = 2$,$u''' = 0$
· $v' = v'' = v''' = e^x$
代入莱布尼茨公式:
$$
y^{(3)} = \binom{3}{0} u^{(3)}v + \binom{3}{1} u''v' + \binom{3}{2} u'v'' + \binom{3}{3} uv^{(3)}
$$
$$
= 0 + 3 \cdot 2 \cdot e^x + 3 \cdot 2x \cdot e^x + 1 \cdot x^2 \cdot e^x
$$
$$
= (x^2 + 6x + 6)e^x
$$
例题
**例题 1**:求 $y = x \sin x$ 的二阶导数。
令 $u = x$,$v = \sin x$,则:
· $u' = 1$,$u'' = 0$
· $v' = \cos x$,$v'' = -\sin x$
代入莱布尼茨公式($n=2$):
$$
y^{(2)} = \binom{2}{0} u^{(2)}v + \binom{2}{1} u'v' + \binom{2}{2} uv^{(2)}
$$
$$
= 0 + 2 \cdot 1 \cdot \cos x + 1 \cdot x \cdot (-\sin x)
$$
$$
= 2\cos x - x\sin x
$$
**例题 2**:求 $y = e^x \cos x$ 的三阶导数。
令 $u = e^x$,$v = \cos x$,则:
· $u' = u'' = u''' = e^x$
· $v' = -\sin x$,$v'' = -\cos x$,$v''' = \sin x$
代入莱布尼茨公式($n=3$):
$$
y^{(3)} = \binom{3}{0} u^{(3)}v + \binom{3}{1} u''v' + \binom{3}{2} u'v'' + \binom{3}{3} uv^{(3)}
$$
$$
= 1 \cdot e^x \cdot \cos x + 3 \cdot e^x \cdot (-\sin x) + 3 \cdot e^x \cdot (-\cos x) + 1 \cdot e^x \cdot \sin x
$$
$$
= e^x(\cos x - 3\sin x - 3\cos x + \sin x) = e^x(-2\cos x - 2\sin x) = -2e^x(\cos x + \sin x)
$$
**例题 3**:求 $y = x^3 \ln x$ 的四阶导数。
令 $u = x^3$,$v = \ln x$,则:
· $u' = 3x^2$,$u'' = 6x$,$u''' = 6$,$u^{(4)} = 0$
· $v' = \frac{1}{x}$,$v'' = -\frac{1}{x^2}$,$v''' = \frac{2}{x^3}$,$v^{(4)} = -\frac{6}{x^4}$
代入莱布尼茨公式($n=4$):
$$
y^{(4)} = \binom{4}{0} u^{(4)}v + \binom{4}{1} u'''v' + \binom{4}{2} u''v'' + \binom{4}{3} u'v''' + \binom{4}{4} uv^{(4)}
$$
$$
= 0 + 4 \cdot 6 \cdot \frac{1}{x} + 6 \cdot 6x \cdot \left(-\frac{1}